صلاح مهدى الفرطوسي ( مترجم : حسين طه )
52
قبر الإمام علي ( ع ) وضريحه ( تاريخچه آستان مطهر امام على ( ع ) ) ( فارسى )
از آن نام برده شده است ، قبل از تأسيس اين شهر ، در ناحيه حيره بوده است و كاخهاى خورنق ، ابيض ، ابنمازن ، مقاتل ، دومةالحيره و كاخهاى حمر كه تمامى اين كاخها در حيره قرار داشتهاند « 1 » و پس از گسترش شهرهاى حيره ، كوفه و نجف و متصل شدن برخى از آنها به يكديگر ، آثار برجسته اين كاخها از بين رفته است ؛ همانگونه كه شايد بتوان گفت كه نجف امروزى ، تقريباً در حال متصل شدن به كربلا مىباشد . كليساها ، صومعه ها و عشرتكده هاى اين منطقه بهسبب گسترش مسيحيت در حيره و اطراف آن ، كليساها و صومعههاى بسيارى در آنجا ساخته شد كه كتابهاى تاريخى به برخى از آنها اشاره نمودهاند . استاد سعيد طريحى در سال 1401 ه . ق / 1981 م در كتاب خود « 2 » از تاريخ حيره ، زمان تأسيس و فتح آن بهدست سپاه اسلام و نيز از كوفه كه باقىمانده يك شهر سريانى بهنام « عاقول » مىباشد ، سخن گفته است . بنده در بخش دوم كتاب « و ما ادراك ما على » گفتهام كه كوفه ، معرّب كوثى يا كوثا مىباشد كه بنابر قولى اسم زادگاه حضرت ابراهيم ( ع ) است ؛ چنانكه ياقوت حموى درباره اين شهر چنين مىگويد : اين شهر در سرزمين بابل قرار دارد كه خيلى از كوفه دور نمىباشد . اگر ولادت ابراهيم ( ع ) و وجود مقام ايشان در آن شهر درست باشد ، احتمال دارد اسمش بر سرزمينهاى مجاور غلبه نموده باشد . در نتيجه ، [ كوثا ] معرّب گردد و ثاء آن به فاء و الف آن به هاء تبديل شود ؛ چنانكه اينگونه موارد در زبان عربى فراوان است . با اين رويكرد ، انتخاب چنين اسمى براى آن شهر وجهه دينى نيز مىيابد ؛
--> ( 1 ) . موسوعة العتبات المقدسه ، صص 24 - 60 . ( 2 ) . ر . ك : الديارات و الامكنة النصرانية في الكوفة و ضواحيها ، محمدسعيد طريحي ، صص 25 - 49 .